Welke aansluiting heb ik nodig voor een laadpaal?

Een laadpaal plaatsen bij je thuis roept vaak meteen dezelfde vraag op: is mijn elektrische aansluiting wel geschikt? Heb je een 1-fase of 3-fase aansluiting, hoeveel ampère is er beschikbaar en moet je iets aanpassen in de meterkast?

Het antwoord hangt niet alleen af van je woning, maar ook van je rijgedrag, je laadpaal en zelfs van je auto.

In deze blog leggen we helder uit welke aansluiting je nodig hebt voor een laadpaal, hoe je dat zelf kan controleren en wanneer een aanpassing of verzwaring nodig is.

TL;DR: welke aansluiting heb ik nodig voor een laadpaal?
Voor de meeste particuliere gebruikers volstaat een 1-fase aansluiting (230V) om een elektrische wagen comfortabel thuis op te laden.

Wie sneller wil laden, een hoger laadvermogen wenst of toekomstgericht wil investeren, kiest beter voor een 3-fase aansluiting (400V).

De juiste keuze hangt af van je laadbehoefte, het gewenste vermogen en de capaciteit van de meterkast.

Waarom is je elektrische aansluiting zo belangrijk bij een laadpaal? #

De elektrische aansluiting van je woning vormt de basis van elke laadoplossing. Ze bepaalt hoe snel en veilig je kan laden en welke kosten daarbij komen kijken. Omdat een laadpaal gedurende langere tijd een relatief hoog vermogen vraagt, is een correcte afstemming essentieel.

Is de aansluiting niet geschikt, dan kan dat leiden tot overbelasting, uitschakelende zekeringen of een laadvermogen dat automatisch wordt beperkt. Ook het kostenaspect speelt mee: een te zware aansluiting brengt extra kosten met zich mee, terwijl een goed afgestemde installatie onnodige investeringen voorkomt.

1 fase of 3 fase laden: wat is het verschil? #

Het verschil tussen 1-fase en 3-fase laden zit in de elektrische aansluiting van je woning. Die bepaalt hoeveel vermogen er beschikbaar is voor de laadpaal en hoe dat vermogen wordt verdeeld. Dat heeft gevolgen voor de laadsnelheid, de belasting van je installatie en de toekomstbestendigheid van je laadoplossing.

Wat is een 1 fase aansluiting? #

Een 1-fase aansluiting levert elektriciteit via 1 fasedraad van 230 volt. Dit type aansluiting komt vaak voor in oudere woningen en appartementen.

Kenmerken van een 1-fase aansluiting:

• 230V, 1 fasedraad
• Typisch aangeduid als 1x25A of 1x32A op de elektriciteitsmeter of jaarafrekening
• Maximaal vermogen is meestal 7,4 kW (afhankelijk van zekering).

Met een eenfasige aansluiting kan een elektrische wagen thuis worden opgeladen, maar het laadvermogen blijft beperkt en moet goed afgestemd worden op het overige verbruik in de woning.

Wat is een 3 fase aansluiting? #

Bij een 3-fase aansluiting beschikt de woning over 3 fasedraden, een nuldraad en een aardedraad. De spanning tussen de fasen bedraagt doorgaans 400 volt. Dit type aansluiting komt vooral voor in nieuwere woningen of woningen waar al zwaardere elektrische toepassingen aanwezig zijn.

Het is ook mogelijk dat jouw woning een 3-fasig netwerk met 230V heeft zonder neuter, dit wordt ook wel delta-net genoemd. Wanneer je zo’n delta-net hebt informeer je best even bij de wagenfabrikant of er geen gekende laadproblemen zijn met jouw type wagen en net. Door het ontbreken van een neuter kan dit voor problemen zorgen.

Kenmerken van een 3-fase aansluiting:

• 400V, 3 fasedraden
• Typisch aangeduid als 3x25A of 3x35A
• Laden tot 22 kW (afhankelijk van aansluiting en voertuig)
• Sneller laden op AC-niveau.
• Ook gekend als krachtstroom of drijfkracht

Dankzij de verdeling van het vermogen over meerdere fasen laat een 3-fase aansluiting toe om hogere laadvermogens te gebruiken zonder de elektrische installatie zwaar te belasten. Dit biedt meer flexibiliteit bij een hogere laadvraag of wanneer het elektriciteitsverbruik in de woning toeneemt. De meeste laadpalen thuis worden op driefase aangesloten.

Hoe herken je welke aansluiting je thuis hebt? #

Wil je weten of je een 1-fase of 3-fase aansluiting hebt, dan hoef je dat niet te raden. In de meeste gevallen kan je dit zelf eenvoudig controleren aan de hand van een paar vaste punten.

Kijk op je elektriciteitsmeter #

Op de elektriciteitsmeter staat meestal duidelijk vermeld welk type aansluiting je hebt:

• Staat er 230V of 1x230V, dan gaat het om een 1-fase aansluiting.
• Staat er 3x230V, 3x400V of 400V, dan heb je een 3-fase aansluiting.

Heb je een digitale elektriciteitsmeter? Dan kan je het type aansluiting ook eenvoudig herkennen via het display:

• Zie je enkel L1, dan heb je monofase (1-fase).
• Zie je L1 – L2 – L3 met daarboven een pijltje, dan heb je 3×400V + N (3-fase met neuter).
• Zie je L1 – L2 – L3, met een pijltje boven L1 en L3 en een sterretje boven L2, dan heb je 3×230V zonder neuter (delta-net).

Fluvius legt dit visueel en stap voor stap uit in de handleidingen van de digitale elektriciteitsmeters.

Twijfel? Dan contacteer je best je netbeheerder. In Vlaanderen is dat Fluvius. Zij kunnen exact bevestigen welk type aansluiting je woning heeft.

Controleer je jaarafrekening of contract #

Ook op je jaarafrekening van elektriciteit of in je energiecontract vind je vaak een technische vermelding van je aansluiting:

• 1x25A of 1x30A → 1-fase
• 3x25A of 3x32A → 3-fase

Deze aanduiding geeft zowel het aantal fasen als de stroomsterkte (ampère) weer, wat samen het maximale beschikbare vermogen bepaalt.

Lees ook: hoeveel ampère nodig voor een laadpaal?

Kijk in de meterkast (indien toegankelijk) #

In sommige gevallen kan je het ook zien in de meterkast of zekeringkast:

• Bij een 1-fase aansluiting zie je doorgaans één hoofdzekering of  2-polige hoofdautomaat.
• Bij een 3-fase aansluiting zijn er meestal drie gekoppelde hoofdzekeringen of is er een 3- of 4-polige automaat aanwezig.

Deze controle vraagt wel wat technische kennis. Twijfel je, dan is het beter dit niet zelf te interpreteren.

Welk laadvermogen past bij jouw situatie? #

Het juiste laadvermogen kiezen is minstens zo belangrijk als het type aansluiting. Meer vermogen betekent sneller laden, maar ook meer belasting op je elektrische installatie en mogelijk hogere kosten. In de praktijk blijkt dat het ideale laadvermogen vooral afhangt van je rijgedrag, beschikbare laadtijd en elektrische installatie.

Meest voorkomende laadvermogens uitgelegd #

De meest gebruikte laadvermogens voor thuisladen zijn:

Aansluiting	Ampère	Vermogen (kW)
1-fase 230V	16 A	3,7 kW
1-fase 230V	32 A	7,4 kW
3-fase 400V	16 A	11 kW
3-fase 400V	32 A	22 kW

Hoe vertaalt dat zich naar rijbereik? #

Uitgaande van een gemiddeld verbruik van een elektrische wagen, kan je dit als richtlijn gebruiken:

• 3,7 kW (1-fase – 16A) → ongeveer 15 km rijbereik per uur laden
• 7,4 kW (1-fase – 32A) → ongeveer 25 à 30 km rijbereik per uur laden
• 11 kW (3-fase – 16A) → ongeveer 50 km rijbereik per uur laden
• 22 kW (3-fase – 32A)  → tot ±100 km rijbereik per uur laden, afhankelijk van voertuig en batterij

Welke aansluiting heb ik nodig voor mijn laadpaal? Is 1 fase voldoende of heb je 3 fase nodig? #

In veel gevallen volstaat een 1-fase aansluiting om een elektrische wagen thuis op te laden. Wie vooral korte tot gemiddelde afstanden rijdt en de wagen meerdere uren of ’s nachts kan laten laden, heeft meestal geen hoog laadvermogen nodig. Met een beperkt vermogen kan de batterij geleidelijk worden aangevuld zonder dat dit een zware belasting vormt voor de elektrische installatie.

Een 3-fase aansluiting wordt vooral relevant wanneer de laadvraag hoger ligt. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer je regelmatig langere afstanden aflegt, sneller opnieuw wil kunnen laden of wanneer het elektriciteitsverbruik in de woning toeneemt. Doordat het vermogen over meerdere fasen wordt verdeeld, laat een 3-fase aansluiting toe om met een hoger laadvermogen te laden zonder grote piekbelasting op één enkele fase.

De keuze tussen 1-fase en 3-fase is dus geen kwestie van beter of slechter, maar van comfort en gebruik. Wie voldoende tijd heeft om te laden, komt vaak toe met 1-fase. Wie meer flexibiliteit, snelheid of toekomstzekerheid wenst, zal sneller richting 3-fase kijken.

Lees ook: is 3-fase nodig voor laadpalen?

De zwakste schakel bepaalt je laadsnelheid #

Bij het thuis opladen van een elektrische wagen wordt de laadsnelheid nooit door één enkel onderdeel bepaald. Het effectieve laadvermogen is altijd het resultaat van drie elementen die samen moeten werken: de elektrische aansluiting van de woning, de laadpaal en de wagen zelf.

De laadketen: woning → laadpaal → auto #

De elektrische aansluiting van je woning bepaalt hoeveel vermogen er maximaal beschikbaar is. De laadpaal kan dat vermogen vervolgens aanbieden, maar de wagen beslist uiteindelijk hoeveel stroom hij effectief opneemt. Wanneer één van deze schakels beperkter is dan de andere, wordt het laadvermogen automatisch daarop afgestemd.

De rol van de onboard charger #

In elke elektrische wagen zit een onboard charger. Deze ingebouwde lader zet wisselstroom van het elektriciteitsnet om naar gelijkstroom voor de batterij. De capaciteit van die onboard charger verschilt per voertuig en vormt vaak een natuurlijke begrenzing van het laadvermogen.

Kan de wagen bijvoorbeeld maximaal 7,4 kW aan, dan zal hij nooit sneller laden, ook al is de laadpaal of de aansluiting zwaarder uitgevoerd.

Een 3-fase laadpaal op een 1-fase aansluiting #

Hetzelfde principe geldt voor de elektrische aansluiting. Een 3-fase laadpaal kan perfect aangesloten worden op een 1-fase aansluiting, maar zal in dat geval enkel het vermogen gebruiken dat op die ene fase beschikbaar is. De laadpaal past zich automatisch aan en laadt dus trager dan zijn maximale capaciteit.

Omgekeerd heeft een 3-fase aansluiting weinig voordeel wanneer de wagen slechts eenfasig kan laden.

De zwakste schakel #

De uiteindelijke laadsnelheid wordt altijd bepaald door de zwakste schakel in de keten. Sneller laden bereik je dus niet door één component te maximaliseren, maar door woning, laadpaal en voertuig op elkaar af te stemmen. Een goed afgestemde installatie zorgt voor veilig, efficiënt en voorspelbaar laden.

Overbelasting voorkomen met slim laden #

Een laadpaal vraagt gedurende langere tijd een relatief hoog vermogen. Zonder goede afstemming kan dat leiden tot overbelasting van de elektrische installatie, met als gevolg zekeringen die uitschakelen of een laadproces dat telkens wordt onderbroken. Slim laden is precies bedoeld om dat te voorkomen.

Wat is dynamic load balancing? #

Dynamic load balancing is een techniek waarbij het beschikbare elektrische vermogen in de woning automatisch wordt verdeeld. De laadpaal houdt continu in de gaten hoeveel stroom andere toestellen in huis verbruiken en past het laadvermogen daar dynamisch op aan.

Wanneer er weinig ander verbruik is, kan de wagen sneller laden. Stijgt het verbruik ( bijvoorbeeld doordat je kookt, een wasmachine draait of een warmtepomp inschakelt) dan verlaagt de laadpaal tijdelijk het laadvermogen. Zo blijft de totale belasting binnen de grenzen van de aansluiting en voorkom je dat stoppen of automaten doorslaan.

Laadpaal vs stopcontact: wat mag en wat is veilig? #

Een elektrische wagen opladen via een gewoon stopcontact (modus 2) is technisch mogelijk, maar af te raden. Het laadvermogen is beperkt en langdurige belasting kan leiden tot oververhitting of overbelasting van de installatie.

Een vaste laadpaal werkt in modus 3 en is speciaal ontworpen voor langdurig en veilig laden. De laadpaal communiceert met de wagen en de installatie, bewaakt het vermogen en schakelt automatisch uit bij afwijkingen.

Omwille van veiligheid en regelgeving is een vaste laadpaal de aanbevolen oplossing voor thuisladen. Laden via een stopcontact wordt steeds meer beperkt of verboden in nieuwe gebouwen en bij renovaties.

Lees ook: waarom installeer je beter een laadpaal dan je elektrische auto via een stopcontact op te laden?

Moet je je aansluiting verzwaren? Van een 1-fase naar een 3-fase aansluiting #

Een verzwaring van je elektrische aansluiting is enkel nodig wanneer je meer laadvermogen wil dan je huidige aansluiting veilig aankan. Dat is meestal het geval bij een overstap van 1-fase naar 3-fase, bijvoorbeeld om sneller te kunnen laden.

De aanpassing van de aansluiting gebeurt via de netbeheerder en kost doorgaans ongeveer € 250 tot € 1500. Daarnaast kan het nodig zijn om ook de groepenkast of interne bekabeling aan te passen. Die werken worden uitgevoerd door een installateur en brengen een bijkomende kost met zich mee.

Een laadpaal plaatsen met PMG Charge #

Bij het plaatsen van een laadpaal is het belangrijk om niet alleen naar vandaag te kijken, maar ook naar toekomstig gebruik. Daarom werkt PMG Charge uitsluitend met toekomstgerichte installaties die standaard voorzien zijn op 32A.

Dat betekent niet dat je altijd aan maximaal vermogen laadt. Dankzij slimme aansturing wordt het laadvermogen afgestemd op jouw woning, verbruik en voorkeuren. Zo kan het vermogen flexibel worden ingesteld, rekening houdend met factoren zoals het beschikbare vermogen, piekverbruik en het capaciteitstarief.

Op die manier combineer je veiligheid en comfort met maximale flexibiliteit: je laadt wat nodig is, wanneer het past, zonder je installatie onnodig te belasten. De installatie is klaar voor vandaag en voorbereid op morgen, ongeacht hoe je laadvraag evolueert.

Veelgestelde vragen over laadpaal en aansluiting #

Wat voor aansluiting heeft een laadpaal nodig?

Een laadpaal kan aangesloten worden op zowel een 1-fase als een 3-fase aansluiting. De keuze hangt af van het gewenste laadvermogen, de beschikbare laadtijd en de capaciteit van de elektrische installatie. Voor veel particuliere gebruikers volstaat een 1-fase aansluiting, terwijl 3-fase vooral extra comfort en laadvermogen biedt.

Is 3x25A genoeg voor een laadpaal?

In de meeste gevallen wel. Met een 3x25A-aansluiting kan je doorgaans laden aan 11 kW, wat voor thuisgebruik als comfortabel en snel wordt ervaren. Het effectieve laadvermogen blijft wel afhankelijk van het gelijktijdige verbruik in de woning en eventuele vermogensbeperkingen van de wagen.

Tegelijk biedt 11 kW beperkte flexibiliteit wanneer het verbruik in de woning toeneemt of wanneer je laadvraag in de toekomst verandert.

Daarom wordt steeds vaker gekozen voor installaties die technisch op 32A zijn voorzien, waarbij het laadvermogen slim wordt afgestemd op de beschikbare capaciteit. Zo laad je vandaag veilig en gecontroleerd, met marge voor morgen.

Is een 3-fasen laadpaal nodig?

Nee, een 3-fase laadpaal is niet verplicht om thuis te laden. Veel elektrische wagens kunnen perfect worden opgeladen via een 1-fase aansluiting. Een 3-fase laadpaal wordt vooral interessant wanneer je sneller wil laden, meer flexibiliteit wenst of voorbereid wil zijn op een hogere laadvraag in de toekomst.

Kan ik mijn laadpaal in de meterkast aansluiten?

Ja. Een laadpaal wordt normaal rechtstreeks aangesloten op de meterkast, via een aparte stroomkring met aangepaste beveiligingen. Dit is belangrijk voor veiligheid en betrouwbaarheid. De aansluiting moet altijd gebeuren door een erkend installateur van laadpalen, die controleert of de installatie geschikt is voor het gevraagde vermogen.

Hoe weet ik of ik eenfasig of driefasig nodig heb?

Dat bepaal je door te kijken naar je rijprofiel, de beschikbare laadtijd en je huidige aansluiting. Wie vooral ’s nachts laadt en beperkte afstanden rijdt, heeft meestal genoeg aan 1-fase. Bij hogere laadvraag of wens tot sneller laden kan 3-fase logischer zijn. Een technische controle van de installatie geeft hierover snel duidelijkheid.

Wat kost omzetten van 1 fase naar 3 fase?

De kost voor een omschakeling verschilt per woning en bestaat meestal uit:

• een aanpassing van de aansluiting door de netbeheerder,
• eventuele aanpassingen aan de interne elektrische installatie of verdeelkast.

Afhankelijk van de situatie moet je rekenen op enkele honderden tot meer dan duizend euro. Is er geen 400V-net beschikbaar, dan kan een bijkomende oplossing nodig zijn, wat de kost verhoogt.

Niet zeker welke aansluiting je nodig hebt? #

Een 3-fase aansluiting is niet strikt noodzakelijk om een laadpaal te plaatsen. Ze wordt vooral relevant wanneer je een hoger laadvermogen wenst of meer flexibiliteit wil bij het laden. De juiste keuze hangt af van je elektrische situatie, het gewenste vermogen en de laadsnelheid die je nodig hebt.

Twijfel je welke aansluiting het best past bij jouw woning en gebruik, dan helpt PMG Charge je graag verder met persoonlijkadvies. Neem gerust contact op om de mogelijkheden te bespreken.